Chàm Bội Nhiễm

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan – Khoa Da liễuNguyên Trưởng khoa Nội, kiêm Trưởng khoa Khám bệnh – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương – Cố vấn chuyên môn tại Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc

Chàm bội nhiễm là mức độ nghiêm trọng nhất của bệnh chàm do có sự tấn công của virus vào các tế bào da và gây nên tình trạng nhiễm trùng. Sau thời gian ủ bệnh khoảng 1-2 tuần, bề mặt da của người bệnh sẽ xuất hiện các mụn nước bên trong có chứa dịch, kèm theo đó là cảm giác đau rát và ngứa ngáy. Để ngăn chặn tổn thương lan rộng và các biến chứng, tốt nhất bệnh nhân nên chủ động điều trị trong 72 giờ đầu khi bệnh bùng phát.

Bệnh chàm bội nhiễm là gì?

Chàm bội nhiễm còn có tên gọi là Eczema Herpeticum. Đây là một dạng tổn thương gây ra bởi sự xâm nhập của virus Herpes simplex 1. Thông các vết xước trên bề mặt da (do cào gãi, chà xát hoặc chăm sóc da không đúng cách) chúng xâm nhập và gây nên những tổn thương.

Hình ảnh bệnh chàm bội nhiễm ở bệnh nhân
Hình ảnh bệnh chàm bội nhiễm ở bệnh nhân

Bệnh chàm bội nhiễm thường khởi phát ngay sau 1-2 tuần ủ bệnh. Điểm đặc biệt của bệnh lý này là không chỉ gây ra những tổn thương tại chỗ mà còn làm phát sinh nhiều triệu chứng toàn thân ở nhiều đối tượng như người lớn, bà bầu, trẻ em, trẻ sơ sinh.

Theo các báo cáo y tế, bệnh lý này thường xuất hiện ở những bệnh nhân mắc bệnh da liễu liên quan đến các thể chàm như viêm da cơ địa, chàm tổ đỉa, viêm da dầu,… Đây là những bệnh chỉ gây ra triệu chứng ngứa ngáy trên da, phần lớn chưa gây nguy hại tới sức khỏe. Tuy nhiên, nếu không được can thiệp sớm, bệnh có thể đe dọa trực tiếp tới tính mạng.

Các nguyên nhân gây bệnh chàm bội nhiễm

Theo các chuyên gia da liễu, nguyên nhân chàm bội nhiễm chủ yếu xuất phát từ virus Herpes simplex 1. Song ở một số bệnh nhân, tình trạng bội nhiễm có thể được gây ra bởi virus Herpes simplex 2 cùng những chủng virus khác. Điểm đặc biệt của loại virus này là luôn có xu hướng gây nhiễm trùng cho các vùng da từng bị tổn thương do bệnh lý da liễu khác như chàm khô, viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc…

Vietmec cho biết, bên cạnh nguyên nhân virus, các yếu tố dưới đây cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc chàm bội nhiễm:

  • Không điều trị sớm: Chàm là bệnh lý mãn tính, khó điều trị, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát cao. Nếu bệnh không được xử lý kịp thời các vùng da sẽ bị bong tróc, gây cảm giác ngứa ngáy, nứt nẻ và tạo điều kiện cho virus xâm nhập. Từ đây, làm xuất hiện các triệu chứng chàm bội nhiễm.
  • Thường xuyên cào gãi: Bệnh chàm thường xuyên gây ngứa ngáy, châm chích trên da nên rất dễ kích thích các phản ứng cào gãi. Việc cào gãi, chà xát có thể khiến da trầy xước, chảy máu và làm gia tăng nguy cơ bội nhiễm.
  • Lạm dụng thuốc bôi trị bệnh chàm: Trong các loại thuốc bôi ngoài trị bệnh chàm, điển hình là corticoid và calcineurin có chứa các hoạt chất giúp ức chế miễn dịch. Khi lạm dụng những thuốc này trong thời gian dài có thể gây mất khả năng đề kháng, tạo điều kiện cho sự tấn công của các loại virus, nấm và vi khuẩn gây bệnh.
  • Vệ sinh da chưa sạch sẽ: Việc vệ sinh da không sạch sẽ có thể tạo điều kiện cho virus Herpes cùng một số chủng virus khác xâm nhập và gây nên tình trạng nhiễm trùng.
Thói quen cào gãi có thể làm tăng tổn thương, gây bội nhiễm
Thói quen cào gãi có thể làm tăng tổn thương, gây bội nhiễm

Các nghiên cứu gần đây còn chỉ ra rằng, những bệnh nhân bị bệnh chàm luôn có làn da khô, nhạy cảm, lớp màng lipid bị suy giảm chức năng. Do vậy, da cũng sẽ mất đi khả năng chống virus và nguy cơ bội nhiễm cao hơn ở những vùng da lành.

Triệu chứng chàm bội nhiễm điển hình

Theo các tài liệu y tế, bệnh chàm bội nhiễm có xu hướng phát sinh tổn thương sau khoảng 1-2 tuần ủ bệnh. Vùng da hở như mặt, đầu, cổ,… là những vị trí xuất hiện bệnh chủ yếu. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp thì những tổn thương của bệnh có thể lan rộng và xuất hiện toàn thân.

Theo đó, các triệu chứng chàm bội nhiễm phổ biến nhất là:

  • Bề mặt da có những mụn nước nhỏ, bên trong có dịch trong suốt với kích thước tương khoảng 2-4mm.
  • Nhiều mụn nước mọc rải rác trên da và rất dễ vỡ.
  • Người bệnh luôn có cảm giác đau rát, ngứa ngáy, khó chịu trên da.
  • Một số ít bệnh nhân bị chàm bội nhiễm với những mụn nước màu tím, đen hoặc đỏ.
  • Mụn nước vỡ tạo thành các vết trợt nông, chúng có xu hướng đóng vảy tiết dày khi bị bội nhiễm do vi khuẩn.
  • Sau khoảng 7-10 bùng phát một vùng da nhất định, những tổn thương mới sẽ xuất hiện ở vùng da khác trên cơ thể.
  • Triệu chứng của bệnh có thể kéo dài từ 2-6 tuần và sẽ để lại sẹo thâm.

Bên cạnh những triệu chứng tại chỗ như trên, bệnh chàm bội nhiễm có thể gây ra các triệu chứng toàn thân bao gồm:

  • Sốt cao
  • Ớn lạnh
  • Mệt mỏi
  • Sưng các hạch bạch huyết

Riêng đối với những bệnh nhân nặng, có thể xuất hiện các tổn thương da ở vùng mí mắt, ảnh hưởng trực tiếp tới thị lực của bệnh nhân.

Chàm bội nhiễm ở người lớn gây những tổn thương ở vùng da mắt
Chàm bội nhiễm ở người lớn gây những tổn thương ở vùng da mắt

Bệnh chàm bội nhiễm có lây không và nguy hiểm thế nào?

Bệnh chàm do virus gây nên, hoàn toàn có thể lây lan khi tiếp xúc với dịch của bệnh nhân. Chính vì vậy, trong quá trình điều trị, mỗi người nên cẩn trọng và chủ động hạn chế tiếp xúc với người khỏe mạnh, nhất là trẻ nhỏ, bà bầu, người từng mắc các bệnh da liễu mãn tính, có hệ miễn dịch suy giảm…

Theo đánh giá của các chuyên gia, chàm bội nhiễm là bệnh ở thể nặng và có thể tiến triển phức tạp hơn bệnh chàm thông thường. Bởi nó không chỉ gây ra những tổn thương trên da mà còn có thể phát sinh nhiều triệu chứng như đau nhức, sốt, ớn lạnh, mệt mỏi…

Nếu bệnh không được kiểm soát kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng trầm trọng như:

  • Suy nội tạng: Khi virus Herpes simplex xâm nhập vào tuần hoàn máu, từ đó gây nhiễm trùng và làm suy giảm đáng kể chức năng nội tạng.
  • Tác động vào thị lực: Bệnh chàm bội nhiễm thường có xu hướng khởi phát ở những vùng da hở, điển hình là da mặt. Khi những tổn thương này lan rộng, các virus có thể xâm nhập sâu vào giác mạc rồi gây nhiễm trùng. Trầm trọng hơn có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
  • Nguy cơ tử vong: Đây là biến chứng nặng nhất của bệnh, tuy không phổ biến nhưng bệnh nhân cần chủ động điều trị để loại bỏ những rủi ro đáng tiếc.

Bên cạnh những đe dọa biến chứng trên, bệnh nhân còn có thể bị tư ti do làn da ngứa ngáy, sần sùi. Điều này tác động lớn tới chất lượng cuộc sống cũng như công việc hằng ngày.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

7 Cách Chữa Bệnh Chàm Bằng Cây Thuốc Nam Hiệu Quả Nhất

Bệnh Chàm Ngứa: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Thuốc Trị

Phương pháp chẩn đoán chàm bội nhiễm

Để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho mỗi bệnh nhân, trước hết bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán lâm sàng và một số xét nghiệm sàng lọc (xét nghiệm PCR, xét nghiệm tế bào học). Những chẩn đoán này được chỉ định nhằm phân biệt với các bệnh lý da liễu như: Chốc lở, zona thần kinh, mụn rộp sinh học, thủy đậu…

Để chẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện xét nghiệm phân biệt
Để chẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện xét nghiệm phân biệt

Trong trường hợp bệnh nhân bị tổn thương da nặng và không thể chờ kết quả xét nghiệm thì bác sĩ có thể yêu cầu dùng một số loại thuốc kháng virus toàn thân để dự phòng biến chứng, bảo vệ sức khỏe.

Cách điều trị chàm bội nhiễm thế nào?

Sau khi có kết quả chẩn đoán chính xác, bác sẽ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh nhân. Theo các bác sĩ, việc can thiệp sớm sẽ quyết định tới 80% hiệu quả điều trị, 20% còn lại do ý thức chăm sóc, kiêng khem của bệnh nhân. Nếu chậm trễ trong xử lý có thể tạo điều kiện cho virus phát triển mạnh, làm gia tăng các tổn thương cho da, gây nhiều biến chứng nặng nề.

Các biện pháp chăm sóc, giảm triệu chứng tại nhà

Để ngăn chặn nguy cơ chàm bội nhiễm tái phát và làm gia tăng các triệu chứng, bệnh nhân nên chủ động chăm sóc da tại nhà với những biện pháp phù hợp. Do bệnh lý này có thể xuất hiện ở nhiều đối tượng khác nhau nên việc chăm sóc tại nhà đối với từng nhóm bệnh nhân cũng có sự khác biệt.

Chàm bội nhiễm ở người lớn

Để chàm bội nhiễm nhanh khỏi, không gây ra những biến chứng cho sức khỏe, mỗi người nên chủ động thực hiện những biện pháp sau:

  • Tránh xa các tác nhân dị ứng nhằm bảo vệ da khỏi những tổn thương nghiêm trọng hơn.
  • Không cào gãi hay chà xát lên vùng da bị tổn thương để tránh nhiễm trùng nặng hơn và tạo thành vòng lặp “ngứa – gãi – nhiễm trùng”.
  • Luôn dưỡng ẩm cho da bằng những biện pháp phù hợp, bởi da khô rất dễ khiến chàm bội nhiễm trở nên trầm trọng hơn.
  • Lựa chọn quần áo rộng rãi, chất liệu thấm hút mồ hôi để không gây cọ xát vào da.
  • Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, thường xuyên tắm rửa và giặt giũ quần áo, vệ sinh nhà cửa, chăn gối thường xuyên.
Người lớn nên dưỡng ẩm cho da để hạn chế bong tróc
Người lớn nên dưỡng ẩm cho da để hạn chế bong tróc

Chàm bội nhiễm ở trẻ em, trẻ sơ sinh

Đối với tình trạng chàm bội nhiễm ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ bố mẹ nên làm những điều sau tại nhà:

  • Luôn giúp cơ thể trẻ thoáng mát bằng việc lựa chọn quần áo, bố trí phòng ngủ. Bởi thời tiết nóng bức, quần áo chật chội cũng có thể làm bệnh trầm trọng hơn.
  • Cắt móng tay thường xuyên cho bé, nếu là trẻ sơ sinh thì nên đeo bao tay cho trẻ thường xuyên. Điều này giúp hạn chế việc trẻ cào gãi vào vùng da bị bệnh.
  • Lựa chọn các loại kem dưỡng ẩm phù hợp, tránh gia tăng tổn thương cho da của bé.

Chàm bội nhiễm ở bà bầu

Nếu như mẹ bầu bị chàm bội nhiễm, chế độ chăm sóc tại nhà cần đặc biệt hơn vì đây là đối tượng tương đối nhạy cảm. Cụ thể chị em có thể tham khảo một số gợi ý sau:

  • Thường xuyên dưỡng ẩm cho da bằng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn.
  • Tránh xa các loại hóa chất.
  • Luôn giữ cơ thể thoáng mát, duy trì trạng thái tinh thần thư giãn thoải mái.

Lưu ý: Khi bị chàm bội nhiễm bệnh nhân tuyệt đối không tự ý áp dụng cách trị chàm bằng dân gian. Bởi nếu không cẩn trọng có thể khiến da bị tổn thương nặng nề, lan rộng và gây khó khăn cho quá trình điều trị sau này.

Điều trị chàm bội nhiễm bằng thuốc Tây

Thuốc Tây được sử dụng làm liệu pháp điều trị đặc hiệu ở những bệnh nhân bị bệnh chàm bội nhiễm. Những loại thuốc điều trị bệnh chàm phổ biến nhất thường được chỉ định là:

  • Nhóm thuốc kháng virus: Những loại thuốc này thường được chỉ định trong vòng 72 giờ sau khi các tổn thương trên da khởi phát nhằm ức chế chủng virus điển hình như virus Herpes simplex 1, Epstein Barr, Varicella zoster… Tuy nhiên, nhóm thuốc này chống chỉ định cho bệnh nhân bị suy thận, suy gan…
  • Nhóm thuốc kháng sinh: Sử dụng cho những bệnh nhân bị bội nhiễm do vi khuẩn (điển hình nhất là tụ cầu vàng). Trong đó thuốc kháng sinh đường uống nhóm beta-lactam là phổ biến hơn cả.
  • Nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt: Chàm bội nhiễm khiến bệnh nhân tăng thân nhiệt, gây ra các triệu chứng đau nhức và mệt mỏi. Để cải thiện những tình trạng trên, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân dùng thuốc giảm đau, hạ sốt hoặc thuốc kháng viêm như Paracetamol hay NSAID.
Các loại thuốc được chỉ định để kiểm soát triệu chứng bội nhiễm
Các loại thuốc được chỉ định để kiểm soát triệu chứng bội nhiễm

Sau khi tình trạng bội nhiễm đã được kiểm soát, bên nhân cần tích cực áp dụng các biện pháp nhằm làm giảm tổn thương và thâm sẹo. Quá trình này sẽ mất khoảng 6-8 tuần nếu các vùng tổn thương mới không khởi phát.

Bệnh nhân chàm bội nhiễm kiêng ăn gì, ăn gì thì tốt?

Chàm bội nhiễm kiêng ăn gì, kiêng gì rất quan trọng. Bởi chế độ dinh dưỡng tác động trực tiếp vào quá trình hồi phục của bệnh nhân. Dưới đây là những khuyến cáo của chuyên gia da liễu về việc xây dựng thực đơn cho người bệnh:

Những thực phẩm nên ăn

Người bệnh chàm bội nhiễm nên tăng cường sử dụng những thực phẩm sau:

  • Thực phẩm giúp giải độc: Cải bắp, súp lơ xanh, rau xà lách,… chúng giúp thanh nhiệt, bài trừ độc tố cho cơ thể hiệu quả.
  • Đồ ăn chứa hoạt chất chống viêm: Dầu cá, hạt anh thảo, hạt lanh,… chứa hoạt chất chống viêm, giúp củng cố hệ miễn dịch và ngăn ngừa bệnh tái phát.
  • Thực phẩm giàu kẽm: Việc thiếu hụt kẽm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tạo điều kiện cho các bệnh về da phát triển. Do đó bệnh nhân nên tăng cường ăn thịt lợn nạc, trà xanh, hạnh nhân,…
  • Những món ăn giàu vitamin: Đậu tương, lúa mạch, cà rốt, đu đủ, dứa, cam, bưởi,… giúp làm lành tổn thương, loại bỏ những triệu chứng ngứa ngáy của bệnh.

Những thực phẩm nên kiêng

Bệnh nhân bị chàm bội nhiễm nên kiêng ăn các thực phẩm chứa chất kích ứng, có thể khiến tình trạng viêm nhiễm thêm nghiêm trọng như:

  • Thực phẩm dễ gây dị ứng: Gồm đậu nành, lúa mì, lúa mạch, sữa, sản phẩm từ sữa,… chúng có thể khiến bệnh chuyển biến xấu đi, khiến tổn thương thêm nặng nề.
  • Đồ ăn chứa Niken và coban: Thịt hộp, socola, cá có vảy, đậu lăng… những thực phẩm này dễ khiến hệ miễn dịch hiểu lầm là vi khuẩn, virus gây hại, từ đó kích hoạt hệ thống gây viêm trung gian.
  • Chất phụ gia thực phẩm: Các chất bảo quản, chất phụ gia có trong thực phẩm có thể làm bùng phát tình trạng viêm nhiễm, ngứa ngáy ở bệnh nhân. Do vậy, cần tránh xa những loại đồ ăn có chứa những chất này, nhất là đồ đóng hộp, các loại hoa quả sấy khô, đồ ăn vặt đóng gói…
  • Đồ ăn nhiều đường: Bánh ngọt, kẹo, socola, nước ngọt… chứa rất nhiều đường, chúng có thể làm tăng nồng độ insulin trong máu, từ đó kích thích phản ứng viêm.
Đồ ngọt không tốt cho bệnh nhân bị chàm bội nhiễm
Đồ ngọt không tốt cho bệnh nhân bị chàm bội nhiễm

Phòng tránh chàm bội nhiễm tái phát

Chàm bội nhiễm luôn tiềm ẩn nguy cơ tái phát khi có điều kiện thích hợp. Tuy triệu chứng ở những lần tái phát sau sẽ nhẹ hơn lần đầu nhưng có thể để lại sẹo và gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe. Do vậy, bệnh nhân nên chủ động áp dụng các biện pháp phòng tránh sau:

  • Tuyệt đối KHÔNG chà xát, cào gãi lên vùng da bị bệnh để tránh làm gia tăng các tổn thương.
  • Vệ sinh da đúng cách, trước khi dùng kem/thuốc bôi ngoài nên vệ sinh vùng da rồi chờ khô. Việc vệ sinh kém sạch sẽ có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh.
  • Không tự ý mua và sử dụng thuốc calcineurin và corticoid khi chưa được chỉ định.
  • Tránh tiếp xúc vùng da của người bị bệnh, không dùng chung các vật dụng cá nhân như son, khăn mặt, quần áo,…
  • Thận trọng trong sử dụng mỹ phẩm, trang điểm. Tuyệt đối nói KHÔNG với những loại mỹ phẩm trôi nổi, không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
  • Trong trường hợp da có vết thương hở, bệnh nhân nên sát trùng để ngăn chặn tình trạng nhiễm trùng xảy ra.
  • Khi da có vết thương hở, cần sát trùng da để ngăn ngừa nhiễm trùng.
Người bệnh nên chủ động phòng tránh để không bị tái phát
Người bệnh nên chủ động phòng tránh để không bị tái phát

Nên khám, chữa chàm bội nhiễm ở đâu?

Bệnh chàm bội nhiễm có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, đe dọa trực tiếp sức khỏe và tính mạng người bệnh. Do vậy, cần tiến hành thăm khám và điều trị tại những cơ sở chuyên khoa uy tín để ngăn chặn biến chứng có thể xảy ra. Bệnh nhân có thể tham khảo một số địa chỉ sau:

  • Bệnh viện Da Liễu Trung ương: Đây là địa chỉ chuyên điều trị các bệnh da liễu, trong đó có chàm bội nhiễm. Bệnh viện sở hữu đội ngũ y bác sĩ kinh nghiệm, hệ thống máy móc trang thiết bị hiện đại… luôn mang lại hiệu quả cao trong điều trị các ca bệnh da liễu. Địa chỉ bệnh viện: Tại số 15A, thuộc phường Phương Mai, Hà Nội – Hotline 1900 6951.
  • Bệnh viện Da liễu Hà Nội: Địa chỉ này chuyên tiếp nhận điều trị các ca bệnh da liễu như chàm, viêm da cơ địa, mề đay,… ở Hà Nội và các tỉnh lân cận. Bệnh viện Da Liễu Hà Nội có địa chỉ tại: Số 79B, thuộc đường Nguyễn Khuyến, Đống Đa, TP. Hà Nội – Hotline 090 347 96 19.
  • Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc: Đơn vị uy tín chuyên khám và điều trị các bệnh lý da liễu, điển hình là chàm bội nhiễm bằng thuốc Đông y. Trung tâm hiện có địa chỉ tại biệt thự số 31 ngõ 70, Nguyễn Thị Định, phường Trung Hoà, thuộc quận Thanh Xuân, Hà Nội – Hotline 0983 059 582.
  • Bệnh viện Da liễu Thành phố Hồ Chí Minh: Đây là địa chỉ sở hữu chuyên khoa da liễu chuyên khám và điều trị bệnh viêm da cơ địa, chàm bội nhiễm tại phía Nam. Địa chỉ bệnh viện: Số 2 Nguyễn Thông, thuộc P. 6, Q.3, Hồ Chí Minh – Hotline 028 3930 8131.
  • Trung tâm Da liễu Đông y Việt Nam (Đơn vị trực thuộc Nhất Nam Y Viện): Sở hữu đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm trong thăm khám và điều trị bệnh chàm bội nhiễm. Địa chỉ: Biệt thự 16, Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội. SĐT/Zalo: 0972 196 616 . Fanpage: Trung tâm Da liễu Đông y Việt Nam. Website: trungtamdalieudongy.com

Chàm bội nhiễm được giới y khoa nhắc đến là bệnh lý da liễu với các tổn thương thứ phát do virus Herpes simplex 1. Không đơn thuần gây nên các tổn thương da, bệnh còn đe dọa trực tiếp tới sức khỏe và tính mạng. Do vậy, nếu phát hiện các triệu chứng ban đầu, mỗi người nên chủ động chăm sóc và thăm khám để tránh biến chứng xấu.